Dorośli w spektrum autyzmu mogą być bardziej narażeni na zaangażowanie w przestępstwa internetowe, często nieświadomie – wynika z badania naukowców z australijskiego Flinders University. Autorzy podkreślają, że potrzebna jest lepsza edukacja i systemy ochrony dla tej grupy.

Co zbadano

Zespół porównał odpowiedzi 138 dorosłych osób z autyzmem i 206 osób bez autyzmu. Sprawdzano, jak badani postrzegają tzw. cyberprzestępstwa zależne od technologii (ang. cyber-dependent crime) i czy mogliby się w nie angażować. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Journal of Autism and Developmental Disorders”.

Jednym z ważniejszych ustaleń jest to, że związek między autyzmem a tego typu przestępstwami nie wynikał ani z wyższych umiejętności cyfrowych, ani z trudności w przyjmowaniu cudzej perspektywy. Badacze przeprowadzili dodatkowe testy, które miały zwiększyć wiarygodność wyników. Nadal nie wiadomo jednak, skąd ta zależność się bierze. Jak mówi dr Alliyza Lim, psycholożka kliniczna z Flinders University: „Nasze wstępne ustalenia sugerują, że określone cechy autyzmu mogą być powiązane z zaangażowaniem w różne rodzaje cyberprzestępstw, ale nie jesteśmy pewni, dlaczego tak jest”.

Skąd te obawy

Dane o faktycznym udziale osób z autyzmem w cyberprzestępczości są ograniczone. Badacze przywołują jednak raport brytyjskiej Narodowej Agencji ds. Przestępczości (NCA) z 2022 roku. Według niego 17% osób skierowanych do programów dotyczących cyberprzestępczości miało diagnozę autyzmu lub określało się jako osoby autystyczne, podczas gdy w całej populacji odsetek ten wynosi około 2%.

Tło stanowi też rosnące zagrożenie w sieci. Australijskie Centrum Cyberbezpieczeństwa w latach 2025–26 zareagowało na ponad 1500 incydentów, czyli o ponad 20% więcej niż wcześniej, a potencjalnie złośliwą aktywność zgłoszono ponad 4400 razy, co oznacza wzrost o niemal 80%.

Emerytowany profesor Neil Brewer, starszy autor badania, zaznacza, że autyzm może być czynnikiem ryzyka, ale nie wiadomo, czy to sama diagnoza go powoduje. Przyszłe badania powinny uwzględnić także inne cechy indywidualne i czynniki środowiskowe.

Co to oznacza w praktyce

Badanie dotyczy Australii i ma charakter wstępny, więc nie należy wyciągać z niego pochopnych wniosków. Nie oznacza ono, że osoby z autyzmem częściej popełniają przestępstwa. Mówi raczej o tym, że część z nich może nieświadomie przekroczyć granicę prawa w sieci, np. przez pozornie niewinne „testowanie” zabezpieczeń czy udział w działaniach, których konsekwencji prawnych nie widzą.

W Polsce, podobnie jak w innych krajach UE, nieuprawniony dostęp do systemów informatycznych czy ich zakłócanie podlega odpowiedzialności karnej, niezależnie od intencji. Dla rodzin, nauczycieli i terapeutów płynie stąd praktyczny wniosek: warto rozmawiać z młodymi osobami w spektrum o zasadach prawnych w internecie i zwracać uwagę na ich zainteresowania informatyczne, kierując je na legalne ścieżki, takie jak programy bug bounty, konkursy CTF czy kursy z cyberbezpieczeństwa.

• Edukacja: jasne wyjaśnianie, co w sieci jest legalne, a co nie.
• Wsparcie: zainteresowania technologiczne warto rozwijać w bezpiecznych, legalnych ramach.
• Czujność: rodzice i opiekunowie powinni wiedzieć, w jakich społecznościach internetowych przebywa młody człowiek.

Źródło: Medical Xpress – „New research warns of the possible cybercrime pitfalls for autistic people”